nog even verder met tom waits 1/3

waarom dit iets betekent.

ten tyde van "rain dogs" stond tom waits in myn top zeven. zyn elpees van nà de jaren tachtig echter, ervoer ik steeds als ronduit deprimerend. en die jaren tachtig-elpees geraakten, in zekere zin, té grys gedraaid. dus zo verdween er een astroïde uit myn universum, ongemerkt.

mankementen

zeer goed begrypen we de tegenargumenten, tégen tom waits. dat hy deed alsof; alsof hy zwierf, alsof hy dronk, alsof hy arm zou zyn geweest. alsof zyn stem zou zyn kapotgeleefd. ter verdediging daarvan: eigenlyk hééft hy wel eeuwenlang, zeker in de jaren zeventig, uitzichtloos rondgetourd, door al die americaanse staten en in kopenhagen; hy hééft best flink gedronken, jammer genoeg trouwens; en hy leefde een lange tyd in pubs in plaats van in een villa in beverly hills (wat een keuze was; hy kon inderdaad wel, misschien, in zo'n soort van villa leven; maar hy wilde dat eenvoudigweg niet.)

"fake" dus

zyn grootste held was bukowski; en die grote bukowski deed wel eens, eind jaren zeventig, een uitspraak over tom waits, met name toen, op een gezamenlyk optreden in los angeles, hun paden zich kruisten: "dat gastje heeft geen greintje authenticiteit in zyn botten."

    precies hetzelfde zei bukowski twee decennia eerder al over johnny cash. inzake johnny cash spring ik dat by; een totààl overroepen, hulpeloos kereltje - hulpeloos, zo banaal als links zyn saaie drank-, en rechts zyn afgezaagde echtscheidingsprobleem. àldoor moest die worden voortgeholpen, nog vooral door zyn eigen vrouw, de zangeres june carter, die trouwens veel beter was dan hy. "ring of fire" is een liedje van june carter. cash' teksten zyn natuurlyk wel tof, maar zyn stem heeft geen swing, je krygt acuut een slappe als die begint. tom waits, daartegenover, is toch, op zyn talryke goeie momenten, elastisch en bezwerend. indringend en wakker. vind ik.

    alles byeen is, achteraf gezien, dat poseren van tom waits best schattig. zeker had het niet gehoeven - maar het is nu eenmaal zo gebeurd, dat moet vermoeiend zyn geweest voor hem. niet jezelf kunnen wezen, jezelf geen houding vinden. dàt is er authentiek aan, zo blykt vandaag - inmiddels heeft hy al vyftien jaar lang zyn kop nergens meer laten zien. dat is allicht de authentieke tom waits - de tom waits die helemaal foetsie is.

(uitleggen waarom iets niét goed is, is ook helemaal niet zo interessant als uitleggen waarom iets wél goed is.)