agenda

18 januari 2019 doe ik in de permeke-bibliotheek een lezing over mary shelley en het monster van frankenstein, dat is al eventjes geweten - maar vandaag pas, ben ik effectief begonnen met die lezing op poten te zetten... zeer tof, er zyn abstract veel dramatische invalshoeken;
   **mary's moeder stierf by mary's geboorte, en daar voelde mary zich uiteraard schuldig over; mede daardoor juist dat ze een boek schreef over een dode die tot leven kan worden gewekt;
    **toen haar stiefmoeder in huis kwam, werd ze voor een paar jaar van londen weggestuurd, naar dundee, oost-schotland; daar zag ze met haar eigen ogen een slavenmarkt in actie; de eerste, schaarse beschryvingen van het monster (spierwitte tanden in een donker gezicht) zyn daar dus een reminiscentie van; juist zoals "she" van rider-haggard, gaat frankenstein over de onderbewuste levens-angst der engelse kolonialisten; hun permanente angst voor de ondergrondse krachten van de volkeren die ze domineerden.
   **iets anders; dracula en frankenstein werden op één en dezelfde avond geconcipieerd; "dracula" in naam van "the vampyre", door polodori, de lyf-arts van lord byron. die polidori was trouwens heimelyk verliefd op mary shelley.
    **of ook: de zus van mary pleegde zelfmoord, met laudanum; haar schoonzus verdronk zich, in de serptine-river in hydepark, toen mary er met haar man vandoor ging; op één zoon na, zag mary al haar kinderen sterven; en klapper op de vuurpyl die sublieme verdrinkingsdood (letterlyk subliem) van percy byssche shelley, die het wel degelyk zelf had gezocht... uitweiding over het schildery "de begrafenis van shelley" door fournier.

    de verscheuring van mary shelley door de kalender; als jong meisje exponent van de historische romantiek (frankenstein schreef ze op haar negentiende), als een oude dame een vermolmd-victoriaanse weduwe en dames-dagblad-schryfster, er alles aan doend om haar eigen verleden zoet te vooizen, en dat van wylen haar echtgenoot...

    mary shelley is voor percy shelley wat max brod voor kafka was; de grote diminuator... de terugschroever der multi-interpretabileit...

    en dan heeft myn verwachte lezing het nog niet gehad, o bloggers, over "frankenstein - the legacy"; mag ook niet té uitgebreid, anders wordt het een opsomming; maar die eerste paar aangrypende universal-films wel zeker; die scène waarin het monster per ongeluk een kind verdrinkt, dat spelenderwys lelietjes in het water aan het gooien was - bestaat er een filmscène die méér shockeert?

    bela lugosi die de rol van frankenstein geweigerd had, en daar uiteraard veel spyt van kreeg nadien. boris karloff die al eeuwenlang aan het floppen was, veredeld figurant in honderden geluidloze films, maar dan op het juiste moment op de juiste plaats in de weg liep... de rivaliteit van de universal film-studio's met de hammer-studio's...

    ter besluit de psychologie van het monster; het monster is pas duivels geworden: van zodra het door zyn schepper werd afgewezen; dwz het boek is niét een waarschuwing tegen artificiële conceptie (vandaar dat het boek aanvankelyk dan ook werd verketterd), in de grond is het boek een oproep tot anti-discriminerende educatie. plus: de psychologie van de tweestryd der dubbelgangers; "frankenstein" als een ongewilde parodie op het boek van mary's vader, william godwin, een roman genaamd "caleb williams" (1794), over twee kerels die elkaâr levenslang achtervolgen...