etymologie

laconiek

dit woord kwam, zomaar ineens, in zyn grootste betekenis tot my; toen ik voor de klas stond, les gevend aan myn b.s.o.-leerlingen. met die meisjes is het anders maar met die jongens moet je permanent laconiek zyn…

online van dale: "doodkalm".

de schriftelyke van dale, dwz "de dikke" van dale (die je dus toch echt niet mag weggooien): "blyk gevend dat men de zaken doodkalm opvat, zonder zich druk te maken.

laconisme: "verbazende kalmte waarmeê men de zaken opvat." (dat woord "verbazend" is erg belangryk.)

nu één goed jaar geleden ben ik nog eens één keer, als schoolmeester, werkelyk uit myn vel gesprongen - hoe ongetraind was ik toen, hoe argeloos en onervaren... dat kan my Nooit meer overkomen...

van het oud-grieks; "als een laconiër".
    laconië was hét kerngebied van het fameuze mini-staatje sparta, dat in zyn kleine, keiharde eentje zyn mannetje wist te staan tegen een omringende overmacht. reeds ten tyde van de oude grieken zelf stond "laconisch" voor "sober", en "kort van stof".

byvoorbeeld: de perzische koning xerxes, 500 jaar voor christus, had met zyn kolossale leger de spartanen omsingeld. hy beval ze, hun wapens aan de perzen over te te leveren. de spartaanse koning leonidas antwoordde: "kom ze maar halen." - een klassiek lakoniek antwoord.

laconiek betekent ook "pittig", en voor my persoonlyk (vergis ik my?) is daar ook érgens een betekenislaagje van humor aan; een vorm  van onversaagde verdoken spot, van ironie; ook van het grieks; "eironeia" = "onwetendheid vynzen"; dat antwoord van die leonidas is alleszins tevens ironisch, toch?

hoe prachtig dat het begrip "spartaans" (hard, tuchtig, anti-emotioneel) en het veel mildere begrip "ironisch" mekaâr vanzelf in het leven roepen en in stand houden; in zo'n natuurlyke mate dat, voor het kruispunt waar ze tezamen komen, dat ene woord dus bestaat; laconiek.

als schoolmeester ben ik laconiek: ik ben éigenlyk van keihard yzer - maar nooit één moment zonder een glimlach.

die laconieke natuur heb ik diep in my, maar zelden is die in het verleden zo aanhoudende druk werkzaam geweest als de voorbye drie jaar, althans part-time.