wat de biographieën van superhelden betreft, zyn eigenlyk alleen de "origins" van iedere held wyd en zyd gekend, en zyn het die "origins" die het hardst gerespecteerd moeten worden, én die het vaakst, keer op keer, opniéuw worden verteld. spider-man die op school wordt gebeten door een radio-actieve spin. superman die door zyn ouders in een capsule van de planeet krypton wordt weggekatapulteerd, waarna krypton zelf explodeert. hoeveel tienduizenden keren is wel niet het verhaal verteld van bruce wayne die zyn vader en moeder in een steegje ziet worden vermoord, om meteen daarna een vleêrmuis te mogen zien voorbyvliegen?
die scènes zyn in onze cultuur tot waarachtige archetypes uitgegroeid, zonder zwans te vergelyken met wat, volgens nietzsche, voor de antiek griekse tezamenleving de functie was van tragediën; het volk ging naar "oedipoes" kyken, niét om te worden verrast, maar juist om, allen tezamen, het verhaal opnieuw te beleven, precies zoals zy het op voorhand al kenden; om middels die gestaâge, noodlottige ontwikkeling een collectieve zielsreiniging, ofte katharsis, te mogen gewaarworden.
er is een gelykaardig verband tussen superhelden en bybelfiguren. tot voor kort kende iedereen de biographieën van judas, van de ongelovige thomas, van nebakudnesar; die collectief onderbewuste personages zyn nu vervangen door spider-man, jack reacher, john wick.
om het vuur brandende te houden, kan er worden gespeeld met variaties op "origins". in de nieuwste batman, "the batman", mogen we voor het eerst beginnen te begrypen dat de vader van bruce wayne feitelyk zelf een corrupte dief moet zyn geweest, en dat die "roofmoord" op zyn figuur een georganiseerd iets was, dat zyn eigen verdiende loon betekende. maar dit soort variaties op een grondthema mogen niet al te erg uit de band springen; de consument moet het gevoel blyven hebben dat "het klopt", dat de oer-mythe geen al te drastisch geweld wordt aangedaan. overigens lyden de nieuwste superheldenfilms wellicht aan een té obstinate psychologisering.
morgen of overmorgen: de reboots van europese stripfiguren als robbedoes en luky luke, en de nep-biopics zoals "zelig" van woody allan of "citizen kane".
Geen opmerkingen:
Een reactie posten